czwartek, 20 stycznia 2011

Wysłuchanie publiczne - krytyka projektu

W dniu 11 stycznia 2011 r. w sali kolumnowej Sejmu RP odbyło się wysłuchanie publiczne w sprawie forsowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości zmian w ustawie o ustroju sądów powszechnych.
W imieniu Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” głos zabrali prezes Maciej Strączyński, wiceprezes Rafał Puchalski oraz członkowie zarządu Bartłomiej Przymusiński, Anna Adamska – Gallant i Krystian Markiewicz. Swoje stanowisko co do zmian w ustawie o ustroju sądów powszechnych przedstawili również sędziowie Katarzyna Zawiślak z Wrocławia, Krzysztof Romuald Kozłowski z Wysokiego Mazowieckiego oraz Marek Jaskulski z Poznania. Ponadto w wysłuchaniu aktywnie uczestniczyli licznie przybyli przedstawiciele poszczególnych oddziałów (najliczniej reprezentowane to Wrocław, Toruń, Gdańsk, Olsztyn, Lublin, Katowice), przy czym złożyli oni swoje stanowiska na piśmie, które będą stanowić załącznik do protokołu posiedzenia komisji.
Wysłuchanie publicznie pokazało, że wbrew twierdzeniom Ministerstwa Sprawiedliwości środowisko sędziowskie nie jest podzielone. W zasadzie wszyscy uczestnicy debaty byli zgodni co do tego, że projekt zawiera wiele rozwiązań, które bezpośrednio zagrażają niezawisłości i niezależności sądów. Najczęściej wskazywano na proponowany model „dwuwładzy” w sądach, szeroki zakres kompetencji nadzorczych Ministra Sprawiedliwości, jak też oceny okresowe.
Negatywne stanowisko co do projektowanych zmian przedstawili również reprezentanci innych grup zawodowych (prokuratorzy, referendarze, asystenci), którzy nie zostali zaproszenie do udziału w konsultacjach prowadzonych przez Ministerstwo Sprawiedliwości.
Co ciekawe, organizacje często krytyczne wobec wymiaru sprawiedliwości, takie jak Helsińska Fundacja Praw Człowieka i Forum Obywatelskiego Rozwoju nie poparły bezwarunkowo rozwiązań proponowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości, wskazując m.in. iż zaproponowany kształt ocen okresowych jest nie do zaakceptowania. Ich przedstawiciele podkreślali, że wymiar sprawiedliwości wymaga zmian, jednak środkiem zaradczym na wszelkie jego bolączki na pewno nie będą rozwiązania zawarte w projekcie ustawy o zmianie ustawy o ustroju sądów powszechnych. W swoich wystąpieniach wyrażali oni troskę o to, czy Minister Sprawiedliwości nie będzie zbyt daleko ingerował w funkcjonowanie sądów, tym samym zagrażając ich niezawisłości.
Wątpliwości uczestników wysłuchania budził tryb postępowania z projektem ustawy o ustroju sądów powszechnych, a zwłaszcza jej skierowanie do pierwszego czytania na posiedzenie komisji, a nie posiedzenie plenarne, co sprzeczne jest z regulaminem Sejmu . W tym kontekście nie sposób pominąć co najmniej zdumiewającego stanowiska Marszałka Sejmu, przesłanego Krajowej Radzie Sądownictwa, które odczytał przewodniczący tego gremium – sędzia Antoni Górski. Według Marszałka Sejmu wskazana ustawa nie dotyczy ustroju sądów i ich właściwości, a jedynie jednej z tych materii, co miało uzasadniać skierowanie jej do pierwszego czytania posiedzenie komisji. Wydaje się więc, że po raz kolejny władza ustawodawcza pokazała władzy sądowniczej, iż w Polsce nie ma sądów tylko urzędy sądowe, w których pracują nie sędziowie, ale urzędnicy.
Wysłuchanie publiczne potwierdziło, jak bardzo potrzebna jest rzetelna i merytoryczna dyskusja nad kształtem wymiaru sprawiedliwości w Polsce. Postulat zwołania okrągłego stołu jest jak najbardziej zasadny, a uczestniczyć w nim powinni nie tylko przedstawiciele szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości, ale również teoretycy prawa, jak też specjaliści od zarządzania.
Tylko silne sądy są w stanie zagwarantować wolność jednostki. Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości sądy osłabia.

(relację opracowała A. Adamska - Gallant)

0 komentarze:

Prześlij komentarz